BİRİNCİ İNÖNÜ SAVAŞI VE SONUÇLARI

15 Mayıs 1919 tarihinde İzmir’e çıkan Yunan ordusu az zamanda Batı Anadolu’da birçok ÅŸehir ve kasabaları almayı baÅŸarmıştı. İşgal hareketi karşısında kurulan Kuvayi Milliye örgütleri düÅŸmanın ilerlemesine engel olamamış, fakat bir hayli hırpalayıp, oyalamağı baÅŸarmıştı. Yunan ileri;hareketi 3 Kasım 1919’da müttefiklerin de katılmasiyle kararlaÅŸtırılan Milne Hattı’nda durmuÅŸtu.
Milen hattında duran Yunan ordusu 22 Haziran 1920’de saldırıya geçerek iki koldan ilerlemeÄŸe baÅŸladı. Gayeleri, Büyük Millet Meclisi Ordularını yenerek Ankara’ya kadar olan yerleri almaktı. Yunan saldırısı Ayvalık’a kadar olan cephe üzerinde sürüyordu. Bu geniÅŸ cephedeki kuvvetlerimiz pek zayıftı. Millî Kuvvetler ancak çete savaÅŸları yapabilecek kabiliyette idiler. Türk Ordusu henüz kuruluÅŸ halinde idi. DüÅŸmanın Kuzey kolu kolaylıkla ilerleyerek Balıkesir ve Karacabey’e girdi. Mudanya ve Bandırma’ya asker çıkaran İngilizlerin yardımıyla de Bursa’yı iÅŸgal etti. DoÄŸu yönünde ilerleyen Yunan kuvvetleri ise Salihli, AlaÅŸehir ve UÅŸak’ı aldılar. Aydın’dan ilerleyen bir Yunan kolu da Nazilli’ye kadar geldi.
Yunanlılar 22 Hazirandan, 29 AÄŸustosa kadar Milen hattından Bursa – UÅŸak hattına kadar ilerlemiÅŸ; Türk kuvvetleri de EskiÅŸehir ve Dumlupınar’a çekilmiÅŸti.
Yunan ordusu Anadolu’da Batı Cephesinde yaptığı umumî saldırıda baÅŸarı saÄŸladıktan sonra, Trakya’yı iÅŸgale baÅŸladı. 20 Temmuz 1924’de Bandırma’dan gemilere bindirilen Yunan kuvvetleri TekirdaÄŸ’a çıktılar. Aynı gün Çorlu’yu aldılar. General Cafer Tayyar idaresindeki kuvvetleri yenerek Kırklareli ve Edirne’yi iÅŸgal ettiler.
Yunanlıların bu başarısını fırsat bilen İngilizler, Ferit Paşa Kabinesine Sevr Antlaşmasını imza ettirmişlerdi.

Yunan saldırısı ile Batı Cephesinin bozulması, Türk halkı arasında ve Büyük Millet Meclisinde derin bir acı ve büyük bir heyecan uyandırdı. Bilhassa Büyük Millet Meclisinde pek ÅŸiddetli tartışmalara yol açtı. Ancak Mustafa Kemal’in inandırıcı açıklaması Mecliste yatışmayı saÄŸlayabildi.
Yunanlılar, Bursa ve UÅŸak bölgelerinden EskiÅŸehir ve Afyon yönlerinde 6 Ocak 1921’de ileri harekata geçtiler. Yunan harekatı üç koldan ilerleyerek İnönü önünde birleÅŸiyordu. Yunanlılar, 3 günlük yürüyüÅŸten sonra 9 Ocak günü İnönü mevzilerinin önüne gelmiÅŸlerdi. Asıl savaÅŸ 10 Ocak günü sabah saat 6.30’da Yunanlıların taarruza geçmesi ile baÅŸladı. Saldırısı kırılan düÅŸmana karşı savaÅŸ 10 Ocak 1921’de kazanıldı.
Savaşın İnönü bölgesinde yapılması bir rastlantı deÄŸildi. İnönü savaÅŸlarının zamanını Yunanlılar, fakat savaÅŸ alanını Türkler seçmiÅŸlerdi. Türk ordusunun savunma planına göre, Bursa ve Kocaeli yönünden gelecek bir düÅŸman taarruzu İnönü’de karşılanacaktı. 11 Ocak 1921’de o güne kadar fazla kayıp vermiÅŸ ve çok hırpalanmış olan düÅŸman, daha fazla ilerlemeye kendisinde kudret göremeyerek, tekrar Bursa civarındaki eski konumlarına çekilmek zorunda kaldı.
Birinci İnönü Zaferi sonunda Albay İsmet Bey,1 Mart 1921’de generalliÄŸe yükseltildi. Kazanılan bu zaferin tarihi önemi, Batı Cephesi’nde kazanılan ilk zafer oluÅŸu ve Sevr’i uygulamak isteyenlere ulusal örgütün gücünü göstermesidir. Ayrıca daha önce deÄŸinildiÄŸi gibi  Birinci İnönü Savaşıyla Kuva-yı Milliye dönemi son bulmuÅŸ, Büyük Millet Meclisi Hükümeti’nin ve ordusunun içerde ve dışarıda saygınlığı birden yükselmiÅŸ, ordunun ve Meclis’in otoritesi artmıştır.

Ağu 3rd, 2007| Kategori: Askeri Dönem
Etiketler:
  1. Kas 16th, 2009 17:21 | #1

    cok saol cokteÅŸÅŸkurr edrimm

  2. Oca 8th, 2010 00:49 | #2

    heLaL kardes saol

  3. çok güzel olmuş karde
    ş teşekkürler

Yorum yapın

XHTML: Bu etiketleri kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>