Hüseyin Rauf Orbay (1881 – 1964)
Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde, KurtuluÅŸ Savaşı’nda ve Türkiye Cumhuriyeti döneminde önemli görevlerde bulunmuÅŸ olan asker kökenli bir bürokrattır.
Trablusgarp ValiliÄŸi ve Ayan Meclisi üyeliÄŸi yapmış olan, Kafkasya kökenli AÅŸharuva Mehmet Muzaffer PaÅŸa’nın oÄŸludur. Deniz Harp Okulu’nu ve Mühendishane’yi 1899′da bitirip, Amerika, Ä°ngiltere, Almanya gibi dönemin önemli ülkelerinde çeÅŸitli dış görevlerde bulunmuÅŸtur.
Trablusgarp ve Balkan SavaÅŸları’na katılmış, deniz savaÅŸlarındaki baÅŸarısı nedeniyle “Hamidiye Kahramanı” ünvanını kazanmıştır. Birinci Dünya Savaşı’nda Ä°ran ve Irak’ta Osmanlı TeÅŸkilat-ı Mahsusası’nın bir görevlisi olarak bulunmuÅŸtur. Bunun üzerine yarbay rütbesine yükselerek Deniz Kuvvetleri Kurmay BaÅŸkanlığı’na atanmıştır. Ä°zzet PaÅŸa kabinesinde Bahriye nazırlığı yapıp, Osmanlı Devleti’nin çöküş belgesi olan Mondros Mütarekesi’ni imzalayan kiÅŸi olmak zorunda kalmıştır.
Malta’ya sürgüne gönderilmiÅŸ, 1921′de sürgünden dönerek Milli Mücadele’ye katılmak üzere Anadolu’ya geçmiÅŸtir. Kendisine Nafia vekilliÄŸi verilmiÅŸtir. Bakanlıktan ayrıldığı yıl Meclis ikinci baÅŸkanlığına seçilip, 1922-1923 arasında birkaç ay BaÅŸbakanlık yapmıştır.
1924′te Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kurulduÄŸunda Rauf Orbay, daha önce Ä°kinci Grupta baÅŸlattığı muhalefetini bu toplulukta sürdürmüştür. Parti, 3 Haziran 1925’de kapatılıp, yönetici kadro, 17 Haziran 1926’daki Ä°zmir Suikasti olayıyla ilgili görülerek yargılandığında, Avrupa’da bulunan Orbay da 10 yıl hapse mahkum edilmiÅŸtir. 10. Yıl Affından sonra yurda dönmüştür. 1939 yılında TBMM’nin altıncı döneminde Kastamonu’dan milletvekili seçilmiÅŸtir.
Ä°kinci Dünya Savaşı sırasında büyük bir güven kazanarak 1942′de Londra BüyükelçiliÄŸi’ne getirilmiÅŸtir. Bu görevden de 1944 yılında kendi isteÄŸiyle ayrılmış ve bir daha devlet görevi kabul etmemiÅŸtir. 1964 yılında Ä°stanbul’da vefat etmiÅŸtir.