İnkılap Tarihi

1961 Anayasası 1924 Anayasasından belirgin bir ÅŸekilde farklıdır. Yeni anayasada demokrasiyi korumak için yeni kurumlar getirilmiÅŸtir.Buradaki amaç, Demokrat Parti ve ondan önceki iktidar sahibi CHP’nin sahip olduÄŸu türden iktidar tekelini engellemektir.Mecliste, çoÄŸunluÄŸa sahip olan bir partinin bu çoÄŸunluÄŸu demokratik olmayan uygulamalar için kullanmasını engellemek için, meclis ve hükümetin yetkilerine ortak kurumlar oluÅŸturulmuÅŸtur. Bunlardan bir tanesi “Cumhuriyet Senatosu” adı altındaki meclistir.Bu ÅŸekilde yasaların her iki meclisten de geçmesi amaçlanmış hem de MBK üyelerinin hukuksal ve siyasal durumları da çözüme kavuÅŸmuÅŸtur. Artık yaÅŸamları boyunca senato üyeliÄŸine, cumhurbaÅŸkanı tarafından atanabileceklerdi.DiÄŸerleri ise seçimle üye olabileceklerdi.Bu iki meclis, Büyük Millet Meclisi’ni oluÅŸturacaktı. Bu meclisin dışında, yeni anayasanın temel hak ve özgürlüklerini korumak için birde Anayasa Mahkemesi kurulmuÅŸtur.
Yeni anayasa ile birlikte orduya ilk kez anayasal bir rol verilmiÅŸtir. Aralık 1962’de de anayasanın 111.maddesine göre yasanın gerekli gördüÄŸü bakanlar, Genelkurmay baÅŸkanı ve Silahlı Kuvvetler temsilcilerinden oluÅŸan Milli Güvenlik Kurulu kuruldu. Bu kurulun görevi, ulusal güvenlikle ilgili kararların alınmasında ve koordinasyonunda bakanlar kuruluna yardımcı olmaktır.

Yeni anayasada diÄŸer önemli bir nokta da, kiÅŸisel hakların hem ekonomik hem de toplumsal açıdan güvence altına alınmasıdır. Üniversitelere ve basına özerklik getirilmiÅŸtir. 1961 Anayasası ile ekonomik açıdan da sorumlu ve görevli bir devlet kavramı geliÅŸtirilmiÅŸ, yani kapitalizme dönük liberal devlet anlayışı yerine sosyal devlet anlayışı getirilmiÅŸtir.
1961 Anayasası ile seçim sisteminde de bir deÄŸiÅŸiklik yapılarak, çoÄŸunluÄŸun baskısı önlenmeye çalışılmıştır. Yeni sisteme göre, seçim yasasında çoÄŸunluk sisteminden nispi temsil sistemine geçilerek, bir partinin aldığı oyların oranından daha büyük bir oranla mecliste temsil edilebilme olanağı ortadan kaldırılmıştır.